Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) uzmanı Özgür Erdursun, devlet memurlarını ilgilendiren kritik bir uyarıda bulundu. 2008 sonrasında yürürlüğe giren sosyal güvenlik düzenlemelerinin, emeklilik hesaplamalarında önemli farklılıklara yol açtığını belirten Erdursun, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra göreve başlayan memurların, aynı pozisyon ve maaş seviyesine sahip olsalar bile eski memurlara göre daha düşük emekli maaşı alma riskiyle karşılaşabileceklerini vurguladı.
‘AYNI MAAŞ, FARKLI EMEKLİLİK SİSTEMİ’
Erdursun, 30 Eylül 2008 tarihinden önce göreve başlayan memurların 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu kapsamındaki “eski memur” statüsünde değerlendirildiğini, 1 Ekim 2008 sonrası işe başlayanların ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na tabi olduğunu ifade etti. Eski sistemde emekli maaşlarının derece, kademe, ek gösterge ve makam tazminatı gibi unsurlara göre hesaplandığını belirten Erdursun, yeni sistemde bu hesaplamanın büyük ölçüde prime esas kazanç üzerinden yapıldığını kaydetti.
PRİME ESAS KAZANÇ NEDEN ÖNEMLİ?
Erdursun’a göre, memur maaşlarında birçok ödemenin SGK’ya bildirilen prime esas kazanca tam olarak yansımaması temel bir sorun. Ek ödemeler ve bazı tazminatların prime dahil edilmemesi nedeniyle çalışanların eline geçen net maaş yüksek görünse de SGK’ya bildirilen brüt kazanç daha düşük kalıyor. Bu durumun emeklilikte ciddi maaş farkları yaratabileceğini vurgulayan Erdursun, bunun bir örneğini kamu sektöründe çalışan bir psikolog üzerinden açıkladı.
75 BİN TL MAAŞA KARŞILIK 20 BİN TL EMEKLİ AYLIĞI
Erdursun’un verdiği örneğe göre, kamu sektöründe çalışan ve yaklaşık 75 bin TL maaş alan bir psikolog, 1 Ekim 2008 sonrası memur olduğu için 5510 sayılı sistemle değerlendiriliyor. Buna rağmen emekli maaşının yaklaşık 20 bin TL seviyesinde kaldığı belirtiliyor. SGK’ya bildirilen prime esas kazancın ise yaklaşık 42 bin 839 TL seviyesinde olduğunu ifade eden Erdursun, aynı gelir düzeyinde özel sektörde çalışanların daha yüksek prim üzerinden emekli maaşı alma ihtimali olduğunu söyledi.
ÖZEL SEKTÖRDE EMEKLİLİK AVANTAJI
Erdursun, geçmişte devlet memurluğunun emeklilik açısından daha avantajlı olarak görüldüğünü, ancak mevcut sistemde yüksek prime esas kazanç bildiren özel sektör çalışanlarının birçok memurdan daha yüksek emekli maaşı alabileceğini belirtti. Aynı gelir seviyesinde özel sektörde çalışan bir kişinin emekli maaşının 50 bin TL’ye yaklaşabileceğini ifade eden Erdursun, yeni memuriyet sisteminin uzun vadede ciddi gelir kayıplarına yol açabileceğini dile getirdi.
EMEKLİ İKRAMİYESİ VE SİGORTA HAKLARI
Erdursun’un dikkat çektiği bir diğer önemli konu ise emekli ikramiyesi hakkı. Yaklaşık 15 yıllık hizmet süresi olan bir kamu çalışanının 650 bin TL civarında ikramiye hakkı kazanabileceğini belirten Erdursun, memuriyetten ayrıldıktan sonra kısa süre içinde 4A veya Bağ-Kur kapsamında çalışılması durumunda bu hakkın kaybedilebileceğini ifade etti. Ayrıca, 1 Ekim 2008 sonrası memur olanların Emekli Sandığı kapsamında isteğe bağlı iştirakçi primi ödeme hakkının bulunmadığını hatırlatan Erdursun, bu durumun yeni memurlar açısından önemli dezavantajlar içerdiğini vurguladı.
